Interview Mikal- – teamleider Juridisch & Onderwijs en juridisch kwaliteitsadviseur

Tien jaar lang werkte Mikal van Willigen-Brem binnen dezelfde organisatie in het sociaal domein. Ze begon in de uitvoering als hulpverlener en groeide door naar een rol als kwaliteitsmedewerker. Het werk was leuk, de collega’s waren fijn en ze wist precies wat ze aan haar werkgever had. Toch begon er iets te kriebelen. Ze wilde zich verder ontwikkelen, haar juridische kennis breder inzetten én bij meer organisaties het verschil kunnen maken.

Sinds juni 2024 werkt Mikal bij NCOD. Inmiddels combineert ze verschillende adviesopdrachten, geeft ze trainingen en is ze teamleider. Juist die afwisseling blijkt precies te zijn wat ze zocht.

“Eigenlijk had ik helemaal geen slechte reden om weg te gaan. Ik had leuke collega’s, leuk werk en goede arbeidsvoorwaarden. Maar ik merkte wel dat ik steeds meer op de automatische piloot ging werken. Inhoudelijk wilde ik verder, vooral op het juridische vlak, en binnen mijn toenmalige organisatie waren die mogelijkheden beperkt.

Een leidinggevende zei op een gegeven moment tegen me: jij bent sterk in het juridische stuk, juist omdat je de vertaalslag naar de uitvoering kunt maken. Dat zette me aan het denken.”

Mikal was van oorsprong hulpverlener en werkte jarenlang dicht op de uitvoering. Tegelijkertijd verdiepte ze zich steeds verder in onder andere de Jeugdwet, Wmo, bezwaar en beroep en juridisch onderzoek.

“Wat ik interessant vind, is de brug tussen wetgeving en de praktijk. Juristen en mensen in de uitvoering spreken soms echt een andere taal. Een jurist kan zeggen: zo staat het in de wet, dus zo moet het. Terwijl een hulpverlener denkt: leuk, maar ik moet dit straks wel aan de keukentafel uitleggen. Ik vind het mooi om juist tussen die twee werelden te staan en ze samen te brengen.”

“Best toevallig eigenlijk. Ik had eerder een training van NCOD gevolgd en me daarna aangemeld voor de nieuwsbrief. Daar zag ik een expertsessie over de Jeugdwet voorbijkomen. Dat onderwerp speelde op dat moment heel erg in mijn werk, dus ik ben gegaan.

Tijdens die bijeenkomst raakte ik aan de praat met Lennart en Joris. Zonder dat het letterlijk zo werd gezegd, merkte ik wel: volgens mij zoeken zij mensen zoals ik. Toen dacht ik: kennismaken kan altijd. Ik hoefde niet weg, dus ik had ook niets te verliezen.”

Het ging daarna snel. Een paar weken later besloot Mikal de overstap te maken.

“Zeker. Ik wist precies wat ik had en maakte echt een bewuste afweging. Maar in de gesprekken bij NCOD voelde ik dat ik hier de mogelijkheid zou krijgen om mezelf verder te ontwikkelen in juridische advisering.

Wat ik daarin heel aantrekkelijk vond, was dat er verder werd gekeken dan alleen mijn diploma’s. Natuurlijk is een opleiding belangrijk als die noodzakelijk is voor je werk. Maar er werd ook gekeken naar wat ik in tien jaar praktijkervaring had opgebouwd, welke trainingen ik had gevolgd, welke kennis ik al had en wat ik kon.

De vraag was veel meer: wat zien we in jou en hoe kunnen we dat verder laten groeien? Dat sprak me enorm aan.”

“Dat is eigenlijk best lastig in één zin samen te vatten”, lacht Mikal. “Ik ben juridisch kwaliteitsadviseur, trainer en teamleider. In mijn advieswerk help ik gemeenten en uitvoeringsorganisaties om wetgeving goed te vertalen naar de praktijk.”

Dat betekent dat Mikal de ene keer werkt aan een verordening of beleidsregels en de andere keer medewerkers traint of coacht. Vaak lopen verschillende opdrachten naast elkaar.

“Op dit moment doe ik eigenlijk altijd meerdere opdrachten tegelijk. Ik werk bijvoorbeeld aan verordeningen, kwaliteitstrajecten bij gemeenten en regio’s, trainingen en projecten op het snijvlak van jeugdhulp en passend onderwijs.  Bij sommige opdrachten coachen en trainen we medewerkers zodat een organisatie uiteindelijk zelf verder kan. Dat vind ik belangrijk: je wilt niet dat een opdrachtgever afhankelijk blijft van externe adviseurs.”

“Voor mij werkt het heel goed. Ik ben iemand die uitgedaagd moet worden. Als ik iedere dag precies hetzelfde zou doen, voer ik dat echt wel netjes uit – ik ben behoorlijk loyaal en plichtsgetrouw – maar ik haal veel meer plezier uit afwisseling.

Nu wordt er steeds iets anders van mijn kennis en vaardigheden gevraagd. De ene keer zit ik veel meer op beleid en juridische kaders, de andere keer juist dicht op de uitvoering. Daardoor blijf je jezelf ontwikkelen.”

En juist dat bleek een voordeel van werken bij een adviesorganisatie dat Mikal vooraf niet volledig had voorzien.

“Je krijgt in korte tijd zoveel verschillende organisaties en vraagstukken te zien. Daardoor gaat je leercurve echt enorm omhoog.”

“De opdrachten die ik het allerleukst vind, zijn de trajecten waarin ik het hele stuk mag doen. Dus niet alleen een goede verordening schrijven, maar die vervolgens vertalen naar beleidsregels én daarna de training aan de uitvoering geven.

Dan kun je uitleggen waarom iets is opgeschreven zoals het is en vooral: wat betekent dit nu voor jouw dagelijkse werk?”

Daar komt Mikal’s achtergrond in de hulpverlening goed van pas.

“Ik wil niet met een wetboek voor een groep gaan staan en allerlei jurisprudentie gaan oplezen. Natuurlijk moet de juridische inhoud kloppen. Maar mijn vraag is vooral: hoe kun jij deze wet gebruiken om je werk beter te doen?”

Dat ziet ze bijvoorbeeld terug in haar trainingen over de Jeugdwet.

“Na een training vind ik het mooi als iemand zegt: ik snap nu niet alleen wat ik moet doen, maar ook waarom. Dan heb je juridische regels vertaald naar iets waar iemand in de praktijk echt mee verder kan.”

“Dat is een van de dingen waar ik veel energie van krijg. Je wordt als externe juist binnengehaald omdat een organisatie wil weten: hoe kan het anders of beter?

Bij mijn vorige werkgever had ik natuurlijk ook ideeën. Maar als je onderdeel bent van een organisatie, kan het lastiger zijn om iets in beweging te krijgen. Soms stelde ik iets voor en kwam dezelfde gedachte zes maanden later alsnog terug.

Nu word ik ergens bewust als adviseur voor gevraagd. Dan verwachten mensen juist dat je kritisch kijkt en zegt wat je ziet. Ik zeg weleens voor de grap: ik word betaald om tegen schenen te schoppen.”

Ze lacht. “Niet om tegen dingen aan te schoppen om het schoppen natuurlijk. Maar je krijgt wel de ruimte om heilige huisjes ter discussie te stellen en samen te kijken: waarom doen we dit eigenlijk zo?”

“Dat vond ik vooraf wel een interessante vraag. Bij een detacherings- of adviesbureau kun je natuurlijk vooral verbonden raken met de organisatie waar je op dat moment werkt. Daar zie je immers dagelijks mensen.

Maar ik heb me eigenlijk vanaf het begin heel duidelijk onderdeel van NCOD gevoeld. NCOD is mijn werkgever en dit zijn mijn collega’s.”

Volgens Mikal helpt het dat er bewust momenten zijn waarop collega’s elkaar ontmoeten, terwijl deelname niet voortdurend verplicht wordt gemaakt.

“De samenwerkdagen helpen bijvoorbeeld enorm. Daardoor kom je op kantoor, spreek je collega’s uit andere teams en hoor je waar anderen mee bezig zijn. Inmiddels ken ik ook echt mensen uit allerlei andere onderdelen van de organisatie.”

“Wat mij vooral opviel, is hoe weinig hiërarchisch het voelt. Mensen zijn heel benaderbaar.” Mikal herinnert zich een klein moment, een paar maanden nadat ze was begonnen.

“Ik zat op het terras met een oud-collega en toevallig zat de directie-lid Carla daar ook. Toen Carla wegging, riep ze gewoon: ‘Doei Mikal!’ Ik dacht echt: ze weet mijn naam! Dat klinkt misschien als iets heel kleins, maar voor mij zegt het veel over de sfeer.

Natuurlijk zijn we serieus wanneer het nodig is en uiteindelijk zijn we gewoon een bedrijf. Maar het gevoel is wel: we doen het met elkaar.”
Wat Mikal daarnaast herkent in haar collega’s, is een gedeelde maatschappelijke betrokkenheid.

“Er werken hier veel mensen die oprecht iets beter willen maken. Voor de organisatie waar ze werken, maar uiteindelijk ook voor inwoners. NCOD is natuurlijk een commerciële organisatie, maar zo voelt het voor mij niet in de negatieve betekenis van het woord.

Het draait niet om ergens binnenkomen, een gelikt rapport afleveren en daarna weer vertrekken. Je wilt iets opleveren waar een organisatie daadwerkelijk mee verder kan.”

“Als je mij een paar jaar geleden had verteld dat ik bij een commercieel bedrijf zou gaan werken én ook nog teamleider zou worden, had ik je waarschijnlijk voor gek verklaard”, zegt Mikal lachend.

“Ik kom uit het sociaal domein en ben hulpverlener geweest. Van echte verkooppraatjes krijg ik jeuk. Maar hier gaat ondernemerschap voor mij veel meer over zien waar je iemand kunt helpen en vanuit je expertise iets aanbieden waarvan je gelooft dat het waarde toevoegt.

Dan voelt het niet als verkopen. Dan denk je: hier kunnen wij daadwerkelijk iets betekenen.”

“Denk vooral na over wat bij je past. Maar als je iemand bent die graag dingen aanpakt, afwisseling leuk vindt, nieuwe mensen en organisaties wil leren kennen en verschil wil maken, dan kan dit juist heel goed bij je passen.

Als externe word je vaak binnengehaald omdat er iets moet veranderen. Dat geeft je ook de kans om impact te maken.”

Als je merkt dat je bij je huidige baan veel op de automatische piloot doet en eigenlijk weer uitgedaagd wilt worden, dan zou ik zo’n stap zeker overwegen.”

Mikal hoeft niet lang na te denken. “Als we echt groot mogen dromen, zou ik graag invloed willen hebben op hoe we de jeugdhulp in Nederland organiseren. Ik zou heel graag meer specialistische kennis naar de voorkant halen, zodat we eerder kunnen ondersteunen en problemen kunnen voorkomen.

Of dat nu ooit op landelijk niveau is of bij een gemeente: als ik daar een steentje aan kan bijdragen, zou ik dat ontzettend mooi vinden.”
Die ambitie past eigenlijk precies bij de rode draad in haar loopbaan: niet verder van de uitvoering af bewegen, maar juist proberen beleid, juridische kaders en praktijk dichter bij elkaar te brengen.

Dan komt er een ander onderwerp waar Mikal minstens zo enthousiast over vertelt: reizen. “Op vakantie op een strandbedje blijven liggen? Nee, dat is niet zo aan mij besteed.”

Op Kreta reist ze liever met een huurauto langs verschillende plekken op het eiland om te wandelen, cultuur te ontdekken en zoveel mogelijk te zien. En de volgende grotere reis wordt alweer voorbereid. “Ik vind het gewoon heel leuk om nieuwe plekken te ontdekken en onderweg te zijn.”

Misschien past dat uiteindelijk ook wel bij de manier waarop Mikal werkt. Niet te lang op dezelfde plek blijven staan, nieuwsgierig blijven en steeds kijken wat er verder nog te ontdekken valt.

“Als je energie krijgt van afwisseling, nieuwe uitdagingen en de mogelijkheid om echt iets te veranderen, dan moet je dit werk juist gaan doen.”