Proeftuin Omgevingsprogramma’s

Samen leren en bouwen aan omgevingsprogramma’s die echt werken

Samen leren en bouwen aan omgevingsprogramma’s die écht werken

De omgevingsvisie is vastgesteld. Aan het omgevingsplan wordt hard gewerkt. Ook het omgevingsprogramma krijgt steeds meer betekenis. Het verbindt ambities en doelen uit de omgevingsvisie met maatregelen, uitvoering en sturing. Juist daarom vraagt het omgevingsprogramma om een duidelijke plek in de gemeentelijke beleidscyclus en manier van werken.

Waar begin je?

Met leren en ontwikkelen in een aanpak die voor jouw gemeente goed werkt. Precies daarvoor ontwikkelden NCOD, Bureau Herman en Draagvlakexpert de Proeftuin Omgevingsprogramma’s. Tijdens de Proeftuin creëren gemeenten een werkwijze waarmee zij omgevingsprogramma’s kunnen opstellen, inzetten, actualiseren én gebruiken voor sturing. In de Proeftuin leren gemeenten door te doen en passen ze dit direct toe op echte opgaven. We nemen het schrijven van omgevingsprogramma’s niet uit handen, maar doen dit samen. Zodat we vanaf de start van het traject al werken aan ons vertrek.

Werken met omgevingsprogramma's

Werken met omgevingsprogramma’s vraagt kennis van het instrument én ervaring met het daadwerkelijk toepassen ervan. Hoe bouw je een programma op? Hoe organiseer je het proces? Wie heeft welke rol? Hoe verbind je het aan uitvoering, monitoring en sturing? En hoe zorg je ervoor dat medewerkers en management er vervolgens zelfstandig mee verder kunnen?

Tijdens de Proeftuin hebben we aandacht voor zowel de inhoudelijke als de organisatorische kant.

Bij de inhoudelijke kant gaat het over het instrument zelf: hoe je een omgevingsprogramma opstelt, waarom het ertoe doet en de samenhang met andere Omgevingswetinstrumenten.
De organisatorische kant gaat over de werkwijze daaromheen: hoe je met programma’s stuurt, wie opdrachtgever en eigenaar is, hoe rollen en verantwoordelijkheden zijn verdeeld, hoe besluitvorming plaatsvindt en hoe de werkwijze een vaste plek krijgt in de organisatie.

Zo ziet de Proeftuin Omgevingsprogramma’s eruit

Elke gemeente start op een ander punt. Soms zijn hulpmiddelen en werkwijzen al aanwezig, soms moeten die nog worden ontwikkeld. Daarom start de Proeftuin altijd met een verkenning. Daarna gaan we samen aan de slag in de kern van de Proeftuin, afgestemd op jullie situatie. Wil je verder? Dan breid je de Proeftuin uit met verdieping en borging op maat. De inhoud van de kern en de verdiepingsmodules zijn (deels) afhankelijk van de vraag en behoefte van de organisatie.

Voor wie is de Proeftuin Omgevingsprogramma's interessant?

De Proeftuin is bedoeld voor gemeenten die het omgevingsprogramma een duidelijke en structurele plek willen geven binnen hun beleidscyclus en manier van sturen. Dat kan een gemeente zijn die aan het begin staat, maar ook een gemeente die al één of meerdere omgevingsprogramma’s heeft opgesteld en de werkwijze verder wil ontwikkelen of borgen.

Wat levert de Proeftuin Omgevingsprogramma's jou op?

De Proeftuin levert een omgevingsprogramma op dat aansluit bij de maatschappelijke opgave én de kennis en kunde om het de volgende keer zelf te doen.

Een geteste werkwijze voor het maken en gebruiken van omgevingsprogramma’s
Medewerkers die deze werkwijze daadwerkelijk hebben toegepast op echte programmaopgaven
Concrete bouwstenen en werkafspraken die in de eigen praktijk zijn ontwikkeld
Duidelijkheid over eigenaarschap, rollen, verantwoordelijkheden en sturing
Management en opdrachtgevers die weten welke keuzes nodig zijn om de werkwijze te laten functioneren
Een gericht beeld van de producten, begeleiding of implementatie die eventueel nog nodig zijn.

Zo groeit niet alleen het programma, maar vooral het vermogen van de gemeente om omgevingsprogramma’s zelf te maken, te gebruiken, te actualiseren en in te zetten voor sturing.

Waarom met ons?

We adviseren niet vanaf de zijlijn, maar bouwen mee zonder het uit handen te nemen. Binnen de proeftuin bundelen NCOD, Bureau Herman en Draagvlakexpert hun expertises: inhoud, leren en draagvlak.

NCOD brengt kennis van de Omgevingswet, de beleidscyclus en het werken met omgevingsprogramma’s in. Onze adviseurs werken dagelijks binnen gemeenten en kennen de praktijk van beleidsontwikkeling en uitvoering. Binnen de Proeftuin richt NCOD zich in het bijzonder op het instrumentarium, de gemeentelijke beleidscyclus, sturing en de vertaling daarvan naar een werkbare gemeentelijke praktijk.
Bureau Herman brengt kennis en ervaring mee op het gebied van leren en organisatieontwikkeling. Bureau Herman helpt medewerkers en teams om kennis en nieuwe werkwijzen in de praktijk te ontwikkelen, toe te passen en zich eigen te maken.
Draagvlakexpert richt zich op draagvlak, gedrag, communicatie en samenwerking. Vincent Aalbers kijkt naar het te bereiken resultaat, de samenwerking tussen betrokkenen en de individuele beelden en verwachtingen die daarbij een rol spelen. Deze expertise wordt gericht ingezet wanneer de opgave vraagt om aanvullende aandacht voor gedrag, communicatie, samenwerking, leiderschap of draagvlak.

Die combinatie helpt om een werkwijze te ontwikkelen die inhoudelijk klopt, past bij de gemeentelijke organisatie en daadwerkelijk kan worden toegepast.

Waar sta jij met omgevingsprogramma's?

Heb je al één of meerdere omgevingsprogramma’s geschreven, of sta je juist nog aan het begin? De Proeftuin begint waar jullie nu staan. Met de Quick Scan maken we scherp wat er al is, waar de belangrijkste ontwikkelvragen liggen en welke vervolgstap daarbij past.