Opleiden vanuit de praktijk: “Mensen moeten na een training meteen verder kunnen”

Volgens Nadia Sjouwerman en Jona Wolff van de Marktgroep Veiligheid zit de kracht van een goede opleiding daarom niet alleen in de theorie, maar vooral in de vertaling naar de praktijk.  “Een training moet niet voelen als een theorieboek”, zegt Jona. “Mensen moeten na afloop denken: hier kan ik morgen mee aan de slag.”

Jona Wolff ontwikkelt en verzorgt naast zijn rol als adviseur verschillende opleidingen binnen de marktgroep. Veel trainingen ontstaan vanuit situaties die hij en zijn collega’s zelf in de praktijk tegenkomen.

“Het zijn vaak dingen waarvan je denkt: dit kan slimmer of efficiënter. Dan ontstaat vanzelf het idee om daar een training van te maken. We ontwikkelen onze opleidingen niet vanuit een theoretisch model, maar vanuit situaties die professionals daadwerkelijk tegenkomen.” Volgens hem maakt juist die combinatie van praktijkervaring en inhoudelijke kennis het verschil. “Je wilt niet alleen vertellen hoe iets juridisch werkt. Je wilt ook laten zien wat iemand ermee kan in zijn eigen werk. Dan sluit een training veel beter aan bij de belevingswereld van deelnemers.”

Ook Nadia ziet dat als een belangrijke kracht. “De theorie uitleggen is vaak niet het moeilijkste deel. De uitdaging zit in het vertalen naar de praktijk. Wat betekent een wet of regel nu concreet voor iemand die morgen een onderzoek doet of een besluit moet nemen? Daar proberen wij steeds de verbinding te maken.”

De vraag naar opleidingen verandert mee met de ontwikkelingen binnen gemeenten. Waar voorheen veel aandacht uitging naar afzonderlijke vakgebieden, ziet Nadia dat vraagstukken steeds vaker meerdere afdelingen raken. “Als je kijkt naar wonen, dan heb je het al snel over arbeidsmigranten, adreskwaliteit, toezicht, vergunningen en soms ook ondermijning. Dat raakt elkaar allemaal. Daarom is het belangrijk dat professionals niet alleen naar hun eigen stukje kijken.”

Volgens haar kunnen gemeenten daarin nog stappen zetten. “We zien dat sommige gemeenten al heel multidisciplinair werken, maar het kan vaak nog beter. Tijdens trainingen stellen we daarom ook vragen als: wie zit er eigenlijk niet aan tafel? Soms blijkt dat belangrijke partijen ontbreken, terwijl juist die samenwerking nodig is om een probleem goed aan te pakken.”

Internetonderzoek, ook wel OSINT genoemd, behoort inmiddels één van de vaker gevraagde opleidingen. Volgens Jona gaat die training over veel meer dan alleen online zoeken. “Eigenlijk gaat het over hoe je je als ambtenaar beweegt in de eenentwintigste eeuw. Die samenleving is digitaal. Dan moet je weten welke informatie beschikbaar is, hoe je die vindt en hoe je daar zorgvuldig mee omgaat.”

De training richt zich op professionals die informatie verzamelen, onderzoeken uitvoeren of signalen beoordelen. Denk aan medewerkers van handhaving, veiligheid, toezicht, burgerzaken en beleid.

Een belangrijk onderdeel is het slimmer organiseren van werkprocessen. “Soms kun je online in vijf minuten informatie vinden waarvoor je anders een huisbezoek zou moeten afleggen. Dat betekent niet dat huisbezoeken overbodig worden, maar wel dat je efficiënter kunt werken als je weet welke informatiebronnen beschikbaar zijn.”

Daarnaast gaat de opleiding ook over digitale weerbaarheid. “Mensen ontdekken vaak hoeveel informatie er online over henzelf te vinden is. Dat zorgt voor bewustwording en helpt medewerkers om beter na te denken over hun eigen digitale veiligheid.”

Sinds de invoering van de Wet goed verhuurderschap hebben gemeenten nieuwe taken gekregen rondom verhuurgedrag en woonkwaliteit. “Veel gemeenten vinden dat best spannend,” vertelt Nadia. “Je hebt te maken met verschillende juridische kaders en met vraagstukken die vaak verder gaan dan alleen de wet zelf.”

De training helpt deelnemers om de wet te begrijpen én praktisch toe te passen. “De wet biedt instrumenten, maar lost niet automatisch alle problemen op. Daarom kijken we ook naar de bredere context van wonen, arbeidsmigratie, leegstand, toezicht en handhaving.”

Dat multidisciplinaire karakter komt ook terug in de deelnemersgroep; “We zien juristen, beleidsmedewerkers, toezichthouders, handhavers en medewerkers adreskwaliteit aan tafel zitten. Eigenlijk iedereen die zich bezighoudt met wonen kan iets met deze training.”

Volgens Nadia zit juist daar de meerwaarde. “Een woonvraagstuk los je niet op vanuit één afdeling. Je hebt mensen nodig die signalen ophalen, mensen die beleid maken en mensen die handhaven. Pas als je die kennis bij elkaar brengt, kun je echt verschil maken.”

Briefadressen lijken op het eerste gezicht een administratief onderwerp, maar in de praktijk blijken ze vaak complex. In de workshop leren deelnemers niet alleen het juridisch kader kennen, maar ook hoe ze gesprekken voeren en afwegingen maken.

“Veel medewerkers willen mensen graag helpen. Dat is ook logisch. Maar soms maak je het jezelf onnodig ingewikkeld doordat je alles voor een burger probeert op te lossen. Dan blijf je mailen, bellen en achter iemand aanlopen, terwijl duidelijke grenzen soms juist meer duidelijkheid geven.” De workshop besteedt daarom veel aandacht aan handelingszekerheid.

“We kijken ook naar de persoon achter de functie. Wat hoor ik iemand zeggen? Waarom kiest iemand voor een bepaalde aanpak? Kunnen we dat misschien eenvoudiger maken? Dat geeft mensen vaak meer zelfvertrouwen in hun werk.”

Tegelijkertijd gaat het onderwerp verder dan alleen dienstverlening. “Als gemeente ben je ook een poortwachter. Een onterecht briefadres kan gevolgen hebben voor voorzieningen, maar ook voor bredere maatschappelijke vraagstukken. Daarom is het belangrijk om zorgvuldig te beoordelen wat wel en niet passend is.”

Of het nu gaat om internetonderzoek, briefadressen, ondermijning of wonen: volgens Nadia en Jona draait een goede opleiding uiteindelijk om hetzelfde.

“Je wilt dat mensen na afloop denken: ik weet wat ik moet doen,” zegt Nadia. “Dat ze begrijpen wat de regels zijn, maar ook vertrouwen hebben om daarnaar te handelen.”

Jona sluit zich daarbij aan. “De mooiste trainingen zijn de trainingen waarbij deelnemers merken dat ze de volgende dag direct iets kunnen toepassen. Dan blijft kennis niet hangen in theorie, maar wordt het onderdeel van hun werk".

Vanuit team Veiligheid bieden we verschillende opleidingen en training aan. Het overzicht van al deze training vind je hier. De bovenstaande opleidingen en trainingen uit dit artikel vind je hier: