Persoonlijkheidstesten: welke zijn er en wanneer zetten we die in?

Het doen van teamrol- of persoonlijkheidstesten is en blijft een actueel onderwerp. De meeste medewerkers hebben wel één of meerdere keren zo’n test gedaan, en veel teams zijn op ‘heidagen’ getest . Wellicht denk je wel eens: “Er zijn zo veel verschillende testen op de markt. Wat zou voor mij als medewerker of ons als organisatie interessant en passend zijn?“

Wat is er zoal? Insights Discovery gaat uit van vier kleuren (rood, blauw, groen en geel) en acht rollen. Management Drives werkt ook met kleuren (de vier hiervoor genoemde plus oranje en paars), dat is gebaseerd op Spiral Dynamics, dat uitgaat van acht drijfveren. Dan heb je ook nog Belbin, de Big Five, LIFO, MBTI en het Enneagram. Deze lijst is niet uitputtend. Het zijn alle testen waarbij persoonlijkheidskenmerken en/of voorkeursgedrag in beeld worden gebracht.

Het risico van hokjesdenken

De testen zijn gebaseerd op modellen. Voor elk model geldt dat het een vereenvoudiging is van de werkelijkheid. Daar schuilt ook een gevaar in: mensen in hokjes stoppen en er een etiketje op plakken. Toch hebben dit soort testen een toegevoegde waarde. Een team werkt beter samen als je inziet dat mensen verschillend zijn en daardoor anders denken en werken. Door verschillen goed te begrijpen, te respecteren en elkaar aan te vullen kan een team veel sterker worden.

Verschillen waarderen

Testen kunnen zeer effectief zijn, op voorwaarde dat je er een gesprek over voert. Gebruik de modellen om te leren denken in verschillen en hoe hier waarderend mee om kunt gaan. Dat wil zeggen: hoe je elkaar het beste kunt aanvullen. “Niemand is perfect, maar een team kan dat wel zijn.” Deze uitspraak is van Meredith Belbin, de bedenker van het Belbin teamrollenmodel. Belbin onderscheidt negen rollen, die allemaal met elkaar gecombineerd kunnen worden. Niemand heeft slechts één rol. Juist in de combinatie van rollen waar iemand van nature goed in is, is een grote variatie van typeringen mogelijk. Minstens zo belangrijk is dat ieder mens ook twee à drie rollen heeft die hij of zij beter kan vermijden en dus beter kan overlaten aan iemand die daar wél sterk in is.

De Big Five

Het Belbin teamrolmodel is te linken aan de Big Five, één van de meest onderzochte en best gevalideerde persoonlijkheidsmodellen. Zo kan Belbin, naast teambuilding, ook nuttig zijn bij werving en selectie. Door eerst vast te stellen welke Belbinrollen je van belang vindt voor de functie en vervolgens welke je mist in je team, stel je een profiel op van de gewenste Big Five-eigenschappen. Die meet je (bijvoorbeeld in de tweede selectieronde) bij de kandidaten. Daar zijn verschillende online testen voor. Op die manier wordt de selectie objectiever. Het is immers menselijk en verleidelijk om iemand te selecteren die op je lijkt. Daar heb je immers de welbekende ‘klik’ mee. Dat wil niet zeggen dat dat de kandidaat is die je nodig hebt.

Kortom: persoonlijkheidstesten hebben hun nut. Ze zijn een middel, geen doel op zich. Denk er dus over na wat je ermee wilt bereiken!

Heeft u advies of ondersteuning nodig bij het werken met persoonlijkheidstesten? De HRM-adviseurs van NCOD kunnen u hierbij helpen.  Neem contact op met Carla van Engelen ( 06 45 23 12 68 / carlavanengelen@ncod.nl) of Robert Ouwerkerk (06 24 63 93 54 / robertouwerkerk@ncod.nl) 

Onze artikelen automatisch in de mailbox ontvangen? Neem hier een abonnement op onze nieuwsbrief